OMURGA KIRIKLARI

Omurilik yaralanmaları genellikle omurga kırıkları sonrası kırılan kemiğin omuriliğin geçtiği kanalı daraltması ve spinal korddaki  yaptığı hasar ile oluşur.Bu yaralanmalar omurganın boyun kısmından kuyruk sokumuna kadar herhangi bir bölümünde görülebilir.Travmanın şiddetine göre hafif yumuşak doku travmasından, omurga kırığı ve omurilik yaralanmasına kadar geniş bir yelpazede çeşitlilik görülür.

Omurga kırıklarının %80′i sırt ve belde %10′u boyunda görülür.En sık en hareketli bölge olan T12 ve L1′ de görülür.En sık görülen  kırık tipi, omurun ön kısmının çöktüğü, çökme kırıklarıdır.Şayet şiddetli bir travmada, omurun orta ve arka kısmı da kırılabilir ki buna da patlama kırığı denir.Bu tür kırıklarda omurilik yaralanması ve felç sık görülür. Omurga üzerine binen yükler daha da artarsa o zaman kemikde kırıkla birlikte omurları birbirine bağlayan ve bir arada tutan yumuşak dokular, disk ve bağlarda ve eklemlerde de yaralanma olabilir . Bu durumda iki omurun birbiri ile bağlantısı kopar ve omurga çıkığı meydana gelebilir. Omurga çıkığı nadiren sadece yumuşak dokuların yaralanması ile oluşan sırf çıkık olarak görülürken sıklıkla omur kırığı ile birlikte kırıklı-çıkık olarak da görülür. Bu iki tip yaralanma ile birlikte omurilik yaralanması çoğu zaman gelişir ve en tehlikeli yaralanma şeklidirler.Aynı zamanda çıkık ve kırıklı çıkıkların iyileşmesi sadece kırıklara göre çok daha zordur. Bu nedenlerden dolayı çıkık veya kırıklı çıkıklar çoğunlukla cerrahi tedavi gerektirirler.

Bulgular nelerdir?

Erken dönemde bulgular yaralanmanın şiddetine ve yerine göre değişir. Boyun, sırt, bel ağrısı, kas spazmı başlıca bulgulardır. Omurilik yaralanması da var ise uyuşukluk, kol ve/veya bacaklarda hissizlik, kuvvet kaybı, idrar, büyük abdest kaçırma, yapamama gibi çeşitli şikayetler olabilir.
Geç dönemde ise sinir yaralanması olmayan hastalarda yeterli tedavi uygulanmaz ise omurga da kamburluk (kifoz) oluşması ve bunun yaratabileceği şiddetli ağrı en sık görülen şikayettir.

Başlıca sebepler nelerdir?

Omurga kırıklarının en sık nedeni trafik kazalarıdır. Bunu dışında düşmeler özellikle yüksekten düşmeler,suya çakılmalar, ateşli silah yaralanmaları, spor kazaları, kemik erimesi olan yaşlı hastalarda, omurga tümörü olan hastalar da sıkça görülür.

Tedavi, omurilik yaralanması olmayan hastada ağrının kontrolü ve omurganın bütünlüğünün sağlanması, restore edilmesini amaçlar.

Omurilik yaralanması olan hastada ise yaralanmaya neden olan kemik basısı, omurilik sıkışması gibi durumlar acil olarak en kısa sürede düzeltilmeye çalışılır. Bu tedavinin erken dönemde uygulanması özellikle kısmi felci olan hastalarda önemlidir. Çünkü kısmi felç olan hastaların iyileşme şansı daha yüksektir. Tam felç gelişmiş hastalarda ise iyileşme şansı daha azdır. Ancak bu hastaların da erken rehabiltasyonu için kırık omurganın süratle rekonstrükte edilmesi ve bütünlüğünün kazanılması gerekir.Cerrahi gerektirmeyen hastalarda korse ile medikal tedavi seçenektir.